Türkiye'nin iki büyük tatil kıyısı arasında seçim yapmak, çoğu zaman "hangisi daha güzel" sorusundan çok "bu yaz neye ihtiyacım var" sorusuna bağlı.
Veritabanımızdaki dağılım şöyle:
| Kıyı | Plaj kaydı | İsimli kayıt |
|---|---|---|
| Ege Denizi | 760 | 293 |
| Akdeniz | 680 | 224 |
Sayılar birbirine yakın. Farkı yaratan, kıyının karakteri.
Kıyı yapısı: girintili Ege, uzun Akdeniz
Ege kıyısı çok daha parçalı. Çeşme, Karaburun, Datça ve Bodrum yarımadaları kıyıyı sayısız küçük koya bölüyor. Bu yüzden Ege'de "plaj" çoğu zaman birkaç yüz metrelik bir koy demek.
Akdeniz'de ise dağlar denize dik indiği yerlerde küçük koylar (Kaş, Kalkan), ovaya açıldığı yerlerde ise kilometrelerce uzanan tek kumsal var (Side, Belek, Manavgat, Patara).
Pratik sonucu: Ege'de bir günde birkaç koy gezebilirsiniz; Akdeniz'de bir kumsala yerleşip gün boyu kalırsınız.
İl bazında yoğunluk
Ege kıyısındaki iller
| İl | Ege'deki plaj kaydı |
|---|---|
| Muğla | 231 |
| İzmir | 222 |
| Çanakkale | 137 |
| Balıkesir | 82 |
| Aydın | 55 |
| Edirne | 33 |
Akdeniz kıyısındaki iller
| İl | Akdeniz'deki plaj kaydı |
|---|---|
| Antalya | 422 |
| Muğla | 120 |
| Mersin | 101 |
| Hatay | 25 |
| Adana | 12 |
Dikkat: Muğla her iki listede de var. İl, Datça yarımadasının güneyinden itibaren Akdeniz'e geçer. Bodrum ve Marmaris Ege'de, Fethiye ve Dalaman Akdeniz'de sayılır.
Su sıcaklığı ve sezon
Akdeniz daha uzun sezon sunar. Antalya çevresinde deniz mayıs ortasından kasım başına kadar rahat yüzülebilir sıcaklıkta kalır. Ege'de sezon genellikle haziran–eylül arasıdır ve kuzeye çıktıkça (Çanakkale, Edirne) kısalır.
Buna karşılık Ege'nin serinliği yaz ortasında avantaj. Temmuz–ağustosta Antalya'da deniz suyu 28–30 °C'ye çıkıp serinletme özelliğini kaybederken, Ege 24–26 °C bandında kalır.
Rüzgâr: Ege'nin belirleyici özelliği
Meltem, Ege'nin yaz karakterini belirler. Öğleden sonra kuvvetlenen kuzey rüzgârı sıcağı katlanılır kılar ama:
- Şemsiye ve gölgelik uçurabilir
- Denizde dalga oluşturur
- Rüzgâr sörfü ve kite için ideal koşul yaratır
Alaçatı, Çeşme ve Bodrum'un batı kıyıları bu yüzden sörf merkezi olmuş. Muğla'daki Kite Plajı doğrudan bu spora göre şekillenmiş bir nokta.
Akdeniz yazın çok daha durgun; dalgasız deniz isteyenler için avantaj.
Zemin farkı
Zemin bilgisi girilmiş kayıtlarda iki kıyı da hem kum hem çakıl barındırıyor, ancak dağılım farklı:
- Ege: Çeşme, Didim ve Bodrum çevresinde kum; Datça, Marmaris ve Karaburun koylarında çakıl-kaya
- Akdeniz: Kaş–Kalkan hattında çakıl; Side, Belek, Manavgat ve Patara'da uzun kum
Zemin konusunu ayrıntılı ele aldığım Kum mu Çakıl mı? rehberine bakabilirsiniz.
Kalabalık ve fiyat
Akdeniz, özellikle Antalya hattı, paket tatil ve büyük otel yoğunluğunun merkezi. Bu, plajların büyük bölümünün otellere ait olması anlamına geliyor; halka açık plaj oranı düşük.
Ege'de küçük pansiyon ve butik otel kültürü daha yaygın; koyların çoğu halka açık ama araçla ulaşım bazen zor.
Hangi durumda hangisi?
Akdeniz'i seçin, eğer:
- Mayıs veya ekim gibi sezon dışı bir tarihte gidiyorsanız
- Dalgasız, sakin deniz istiyorsanız
- Geniş kumsalda uzun süre kalmayı seviyorsanız
- Küçük çocukla sığ ve durgun su arıyorsanız
Ege'yi seçin, eğer:
- Temmuz–ağustosta serinlik arıyorsanız
- Her gün farklı koy keşfetmek istiyorsanız
- Rüzgâr sporlarına ilgi duyuyorsanız
- Berrak su ve çakıl zemini tercih ediyorsanız
Üçüncü seçenek: Karadeniz ve iç sular
Kalabalıktan tamamen kaçmak isteyenler için Karadeniz'de 430, göl ve barajlarda ise 81 plaj kaydı var. Karadeniz'de akıntı riski nedeniyle cankurtaranlı plajları tercih etmek önemli.
Bu yazıdaki plaj bilgileri, sitedeki 2.216 kayıtlık veritabanından alınmıştır. Kaynak: OpenStreetMap katkıcıları (ODbL). Verinin kapsamı ve sınırları için hakkımızda sayfasına bakabilirsiniz.